Διάβασα από το in.gr:

” Στοκχόλμη, Ένα οκτάχρόνο αγόρι προκάλεσε δημόσια συζήτηση στη Σουηδία γιατί δεν κάλεσε δυο συμμαθητές του στο πάρτι των γενεθλίων του.

Το σχολείο του παιδιού ανακοίνωσε ότι ο οκτάχρονος παραβίασε τα δικαιώματα των δύο παιδιών και κατήγγειλε το γεγονός στο σουηδικό κοινοβούλιο.

Το σχολείο, που βρίσκεται στην πόλη Λουντ της νότιας Σουηδίας, υποστηρίζει ότι από τη στιγμή που διανεμήθηκαν οι προσκλήσεις εντός των σχολικών εγκαταστάσεων τότε δεν πρέπει να γίνονται διακρίσεις.

Ο πατέρας του οκτάχρονου αγοριού κατέθεσε έγγραφη απολογία μέσω του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της περιφέρειας. Στην απολογία αναφέρεται ότι τα δύο παιδιά δεν κλήθηκαν στο πάρτι από τον γιο του γιατί το ένα δεν είχε καλέσει και εκείνο στο πάρτι του τον οκτάχρονο και με τον άλλο είχαν φιλονικήσει.

Το οκτάχρονο αγόρι μοίρασε τις προσκλήσεις κατά τη διάρκεια του μαθήματος αλλά μόλις ο δάσκαλος αντελήφθη ότι δύο από τους μαθητές δεν είχαν πάρει πρόσκληση τις κατάσχεσε στο σύνολό τους.
«Ο γιος μου στενοχωρήθηκε πάρα πολύ», δήλωσε ο πατέρας στην εφημερίδα Sydsvenskan.
«Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κατάσχει την περιουσία κάποιου άλλου με τέτοιο τρόπο, είναι σαν να κατάσχεις την προσωπική αλληλογραφία κάποιου», πρόσθεσε ο πατέρας του οκτάχρονου.

Η απόφαση για το θέμα αναμένεται να ανακοινωθεί το Σεπτέμβριο με την έναρξη του νέου σχολικού έτους.”

Δεν έχουν τίποτα άλλο να ασχοληθούν εκεί στην Σουηδία;

Έτσι γίνεται πάντα και παντού. Αν δεν θέλεις να ασχοληθείς με τα σοβαρά θέματα που αφορούν την κοινωνία μετατρέπεις το κάθε άσχετο θέμα σε κύριο, συζητώντας για αυτό και συνδέοντας το με δικαιώματα και ελευθερίες, δημοκρατίες και γενικότερα ….. θεωρητικές μπουρδολογίες….. δίνοντας την εικόνα του ευαίσθητου με κοινωνικές ανησυχίες στο μικροκοινωνικό επίπεδο!!!!!!

Δεν ξέρω πως το λένε στην Σουηδία αλλά εδώ στην Ελλάδα λέμε : ” Ο κόσμος καίγεται και …… χτενίζεται”!!!

Ανήκει όμως πράγματι το σκάκι στις δραστηριότητες αυτές; Δεν είναι κι αυτό ένα από τα τόσα επιτραπέζια παιγνίδια που μας βοηθούν απλά να σκοτώνουμε την ώρα μας ευχάριστα;

Το ζήτημα αυτό είναι αρκετά σύνθετο, και έχει αναλυθεί κατ’ επανάληψη σε άλλα άρθρα και βιβλία (!) Το σκάκι αντικειμενικά έχει στοιχεία από την Τέχνη (συμμετρία, ασυμμετρία, αρμονία, φαντασία, ύπαρξη ρευμάτων και σχολών κυρίως από την Αναγέννηση και μετά), την επιστήμη (αναλυτική και συνθετική σκέψη, αντικειμενική εκτίμηση, σχεδιασμός, μελέτη) και τον αθλητισμό (ευγενής άμιλλα, αγωνιστικότητα κλπ.).

Σε όλα τα παραπάνω συνηγορούν και αρκετά εντυπωσιακά στοιχεία από τη σκακιστική ιστορία, τα οποία μας βεβαιώνουν πως το σκάκι κάθε άλλο παρά παιγνίδι είναι.

Τέτοια στοιχεία είναι η τεράστια βιβλιογραφία του (45.000 βιβλία περίπου μέχρι σήμερα!) η οποία έχει τις ρίζες της ήδη στον όγδοο μ.Χ. αιώνα (!) και συγκεκριμένα στην αυλή του Χαρούν ελ Ρασίδ.

Ακόμα, η καθιέρωση της υποχρεωτικής διδασκαλίας του σε πολλές χώρες κυρίως της Ευρώπης (πότε άραγε θα ζήσουμε αυτές τις μέρες;!) με πρώτη τη Σοβιετική Ενωση που αξιοποίησε τη μεγάλη παιδαγωγική και ηθοπλαστική του αξία ήδη από τη δεκαετία του 1920.

Το σκάκι είναι μία από τις γοητευτικότερες και συνάμα πιο ιδιότυπες πνευματικές ασχολίες που έχει συνεπάρει στο πέρασμα του χρόνου εκατομμύρια ανθρώπων και έχει αιχμαλωτίσει στο σύνολό τους σχεδόν τις κορυφαίες πνευματικές και πολιτικές φυσιογνωμίες του κόσμου.

Από τον Ιουστινιανό και τον Βοναπάρτη μέχρι τον Ρουσσώ και τον Λοκ, από τον Μαρξ και τον Λένιν μέχρι τον Φραγκλίνο και τον Αϊνστάιν, από τον Τολστόι και τον Ντοστογιέφσκι μέχρι τον Προκόφιεφ και τον Τσάρλι Τσάπλιν, το σκάκι έχει πάντα ένα σημαντικό και ωφέλιμο ρόλο.

Απ’ όλες, όμως, αυτές τις σπουδαίες μορφές θα μας απασχολήσει μια συγκεκριμένη ομάδα, αυτή των λογοτεχνών.

Στις γραμμές που ακολουθούν θα επιχειρήσουμε μια σύντομη παρουσίαση της τεράστιας απήχησης του σκακιού στη λογοτεχνία, σημειώνοντας από τώρα πως δεν πρόκειται για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση – αφού κάτι τέτοιο θα απαιτούσε αρκετούς τόμους! – αλλά για ένα καλό ερέθισμα για περισσότερο ψάξιμο.

Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και πρωτότυπο θέμα.

Κανένα άλλο «παιγνίδι» δεν έχει επηρεάσει τόσο τη λογοτεχνία. Ο εύλογος παραλληλισμός του με την ίδια τη ζωή, οι φιλοσοφικοί συνειρμοί που προκαλεί, λειτουργούν ως ερέθισμα τουλάχιστον για μια εγκωμιαστική αναφορά και, πολύ συχνά, ακόμα και για την ίδια τη λογοτεχνική δημιουργία.

Η πρώτη αναφορά στο σκάκι με τη σημερινή του μορφή, γίνεται από τον Πέρση ποιητή Ομάρ Καγιάμ, ο οποίος γράφει το 1100 μ.Χ. ένα τετράστιχο εμπνευσμένο από το σκάκι για να αποδώσει τον μάταιο κατ’ αυτόν χαρακτήρα της ζωής.

Για να μιλήσουμε ξεκάθαρα και χωρίς περιστροφές/

Είμαστε τα πιόνια της παρτίδας που παίζουν οι Ουρανοί/

Διασκεδάζουν μαζί μας στη σκακιέρα της ύπαρξης/

Και κατόπιν επιστρέφουμε ξανά, ένας ένας στην Ανυπαρξία/.

Το ποίημα αυτό διασκευάστηκε από τον Χόρχε Λουίς Μπόρχες σε ένα διπλό σονέτο, στο οποίο παρουσιάζονται με ποιητικό τρόπο, η πορεία της εξάπλωσης του σκακιού από την Ανατολή στη Δύση καθώς και το φιλοσοφικό ερώτημα που απασχολεί τον Ομάρ Καγιάμ, αφού στο σονέτο αυτό το σκάκι παρουσιάζεται ως ομοίωμα της ζωής, τα κομμάτια ως οι άβουλοι άνθρωποι και οι σκακιστές ως Θεοί που κινούν τα νήματα.

Ο Θεός κινεί τον παίκτη και ο παίκτης τα κομμάτια/

Μα άραγε ποιος Θεός, πίσω από τον Θεό, κινεί το νήμα/

Της σκόνης και του χρόνου, του ονείρου και της αγωνίας;

Ο Ιταλός ποιητής του δέκατου έκτου αιώνα Marco Girolamo Vida καταπιάνεται συχνά με το σκάκι, ενώ ο Sir William Jones γράφει στα 1763 το περίφημο ποίημα «Caissa» (η θεά του σκακιού στην αρχαία Ινδία), στο οποίο ο Αρης για να κερδίσει τον έρωτα της θεάς επινοεί το μαγικό παιγνίδι.

Ο δημιουργός του «Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων» Λιουίς Κάρολ, γράφει το «Μέσα στον καθρέφτη», ένα λογοτέχνημα βασισμένο εξ ολοκλήρου στους σκακιστικούς κανόνες, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε τον πασίγνωστο πια, «Παίκτη του σκακιού» του Ουναμούνο.

Ο Φερνάντο Πεσσόα, χρησιμοποιεί το συμβολισμό της αναίμακτης σκακιστικής μάχης, για να γράψει ένα σημαντικό αντιπολεμικό διήγημα («Οι σκακιστές», 1916), ενώ η γοητεία του σκακιού δεν αφήνει αδιάφορο ούτε τον Αμερικανό ποιητή Τόμας Ελιοτ («Μια παρτίδα σκάκι», 1922).

Παροιμιώδης έχει μείνει η αγάπη των Στέφαν Τσβάιχ και Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ για το σκάκι.

Ο Τσβάιχ μάς άφησε αρκετά έργα με σημαντικότερα τη «Σκακιστική νουβέλα», ενώ μια σύντομη δοκιμιακή του αναφορά στο σκάκι – την οποία παραθέτουμε στο τέλος του άρθρου – είναι ίσως η ωραιότερη που έχει γραφτεί μέχρι σήμερα.

Ο Ναμπόκοφ, δημιουργός των «Λολίτα» και «Η αληθινή ζωή του Σεμπάστιαν Νάιτ», αναφέρεται στο σκάκι σε κάθε ευκαιρία, ενώ γράφει και το σκακιστικό μυθιστόρημα «Η άμυνα του Λόιζιν» με πρωταγωνιστή έναν μεγαλοφυή πλην παράφρονα σκακιστή.

Είναι επίσης σημαντικό το ότι αφιέρωσε ένα σημαντικό κομμάτι της αυτοβιογραφίας του στη γοητεία της σύνθεσης των σκακιστικών προβλημάτων (είχε και ο ίδιος συνθέσει αρκετά, τα οποία εξέδωσε αργότερα μαζί με μια ποιητική του συλλογή υπό τον τίτλο «Poems and Problems»).

Αυτοί και πολλοί άλλοι ξένοι λογοτέχνες όπως οι Εζρα Πάουντ, Ευγένιος Μοντάλε, Στάνλεϊ Ελιν, Πάολο Μαουρένσινγκ, Τζον Κόμπλερ, Ρόμπερτ Σέκλεϊ και Ρίτσαρντ Γκάρνετ χρησιμοποίησαν πολύ συχνά το σκάκι ως πηγή έμπνευσης και δημιουργίας.

Ο Κ.Π. Καβάφης δημιουργεί ένα ωραιότατο ποίημα βασισμένο στον σκακιστικό κανόνα της προαγωγής του πιονιού όταν αυτό φτάσει στην τελευταία γραμμή της σκακιέρας. Ο Μ. Στασινόπουλος δημοσιεύει το 1927 στη «Νέα Ζωή» το ποίημα του «Το Αλογο του σκακιού», ενώ ο Νίκος Καρούζος βασίζει κι αυτός συχνά τις συνθέσεις του στα 64 μαγικά τετράγωνα.

Πολύ σημαντικό και το πασίγνωστο πια και μελοποιημένο ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη, «Το σκάκι», μια σύνθεση που εκφράζει την αντίθεση του ποιητή προς την αδράνεια και την πισωδρόμηση, προς την οποιαδήποτε παγιωμένη τάξη πραγμάτων. Ο ποιητής ταυτίζεται με τον τρελό (ο αξιωματικός στο σκάκι), παραπέμποντας στον γελωτοποιό της αυλής, ο οποίος μπορεί να λέει τις αλήθειες του με τρόπο σκωπτικό, αναστατώνοντας τις στέρεες παρατάξεις, με την παρτίδα της αντίστασης να συνεχίζεται παντοτινά.

Τα μεγάλα μέσα, τα συγκροτήματα του Τύπου, έβαλαν μπροστά οι επιχειρηματίες στο Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού, προκειμένου να απαγορέψουν κάθε συνδικαλιστική δράση στο χώρο και να επιβάλουν τα συμφέροντα της εργοδοσίας. Ετσι, μετά την πρωινή του συγκροτήματος του Ταύρου, «Αυριανή», η σκυτάλη πέρασε προχτές στη «σοβαρή» πρωινή ολόκληρου του συστήματος, στην εφημερίδα «Καθημερινή».

Το «χαρτάκι» που έλαβαν από την εργοδοσία κοινό, όπως και η στόχευσή τους: Να συκοφαντήσουν τους εργάτες, να δυσφημίσουν τα ταξικά συνδικάτα της «Ζώνης», που τόλμησαν να ορθώσουν το ανάστημά τους και να διεκδικήσουν το στοιχειώδες. Να λειτουργεί δηλαδή στο χώρο του Σχιστού συνδικαλιστικό παράρτημα. Και τι δεν εκτόξευσαν ενάντια στα συνδικάτα. «Μαφιόζικες πρακτικές», «επαγγελματίες εργατοπατέρες» ακόμα και «νονούς» τους είπαν. Λάσπη και μόνο λάσπη. Γιατί το σύστημα της εκμετάλλευσης που υπεραμύνεται η εργοδοσία και οι εφημερίδες της – όταν τα ΜΑΤ και η βία δεν μπορούν να επιβληθούν – μόνο αυτά τα όπλα διαθέτει. Αυτά αναπαράγουν κατά παραγγελία και οι «κίτρινες» και οι «σοβαρές» φυλλάδες τους.

Τους πόνεσε γιατί τα ταξικά συνδικάτα δε λένε να συμμορφωθούν με την αυθαιρεσία της εργοδοσίας. Δε λένε να σκύψουν το κεφάλι. Τα ταξικά συνδικάτα και η συνεπής δράση τους για την υπεράσπιση των στοιχειωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων είναι καρφί στα μάτια του κεφαλαίου. Ασε που δίνουν το παράδειγμα και στους υπόλοιπους εργάτες. Γι’ αυτό έχουν ξεσαλώσει οι γραφιάδες τους. Ματαιοπονούν όμως. Οι εργαζόμενοι, τα ταξικά συνδικάτα δεν έχουν σκοπό να πάνε άκλαφτοι. Θα παραμείνουν σταθεροί στο δρόμο των αγώνων, των διεκδικήσεων και της ταξικής πάλης, όσους οχετούς και αν ανοίξει η εργοδοσία. (Ριζοσπάστης 29/6/2008)

Ενα κρίσιμο δίλημμα που μπαίνει μπροστά σε κάθε επιστήμονα, ερευνητή και φοιτητή. Ποιο δρόμο θα επιλέξει. Σε ποιο στρατόπεδο θα στρατευτεί. Γιατί η επιστήμη δεν είναι αυτοσκοπός. Η επιστήμη είναι εργαλείο, που μπορεί και πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, στην επίλυση προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι λαϊκές οικογένειες, στη μείωση του ανθρώπινου μόχθου.

Σήμερα, η επιστήμη αξιοποιείται από το κεφάλαιο για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του, για την ανακάλυψη και χρήση νέων πολεμικών μηχανών, για την απόδοση επιστημονικοφανούς άλλοθι στην εξαπόλυση της επίθεσης του κεφαλαίου ενάντια στους εργαζόμενους και στους λαούς. «Κραχτό» παράδειγμα το πρόγραμμα του ΝΑΤΟ «Επιστήμη για την Ειρήνη και την Ασφάλεια», με βάση το οποίο ξετυλίγονται ερευνητικά προγράμματα απ’ άκρη σ’ άκρη στη Γη, προσανατολισμένα στις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ και χρηματοδοτούμενα από τον ιμπεριαλιστικό αυτό οργανισμό.

Η ίδια η ιστορία του ΝΑΤΟ αποδεικνύει περίτρανα τι ακριβώς εννοούν οι μακελάρηδες των λαών όταν μιλούν για «ειρήνη» και «ασφάλεια». Εννοούν την εισβολή σε ανεξάρτητα κράτη, την κατοχή, τη δολοφονία των λαών, τη φυλάκιση και τα βασανιστήρια προκειμένου να κάνουν τους λαούς υποχείριά τους. Εννοούν τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των αγορών, το ξαναμοίρασμα της «πίτας». Εννοούν την επιβολή της δικής τους «ειρήνης» μέσα από τον πόλεμο και τις επεμβάσεις. Εννοούν την επιβολή της δικής τους «ασφάλειας», των παγκόσμιων «τρομονόμων», της υποταγής, της βάφτισης όποιων «αφορμών» – πραγματικών ή κατασκευασμένων – εκείνοι επιθυμούν ως casus beli. Και η επιστήμη έρχεται να εξυπηρετήσει ακριβώς αυτούς τους σκοπούς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας από τους τομείς που αποτελούν προτεραιότητα του ΝΑΤΟ είναι ο «πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία». Στον τομέα αυτόν συμβάλλει και το πρόγραμμα «Επιστήμη για την ειρήνη και την ασφάλεια», που όπως αναφέρεται «υποστηρίζει έρευνα σχετική με την ασφάλεια στα ερευνητικά πεδία προτεραιότητας της “άμυνας ενάντια στην τρομοκρατία” που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων, όπως η ταχεία ανίχνευση χημικών, βιολογικών, ραδιενεργών ή πυρηνικών παραγόντων ή όπλων, εξουδετέρωση των παραπάνω παραγόντων, ιατρικών αντιμέτρων και εξουδετέρωση εκρηκτικών».

Αραγε, στο Ιράκ, όπου υποτίθεται ότι είχαν «εντοπιστεί» όπλα μαζικής καταστροφής – σαν αυτά που υπογραμμίζεται στο πρόγραμμα – ο εντοπισμός είχε γίνει από κάποιους επιστήμονες; Αν αύριο μεθαύριο σε κάποια άλλη χώρα, σε κάποιο άλλο μέρος της Γης, όπου η λυκοσυμμαχία θέλει να επέμβει, πού θα αναζητήσει την τεκμηρίωση; Ποιος θα συμβάλει ώστε ο επόμενος πόλεμος να βαφτιστεί «ανθρωπιστική επέμβαση»; Ενα τέτοιο «φυτώριο» επιστημόνων κατασκευάζει το ΝΑΤΟ. Και είναι κρίσιμο οι επιστήμονες να γυρίσουν την πλάτη, να μη συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα, να μη δεχτούν να μπει η δική τους υπογραφή στην επόμενη «έξυπνη» βόμβα.

Κομβικό σημείο του ΝΑΤΟικού προγράμματος είναι και η «περιβαλλοντική ασφάλεια», όπως αποκαλύφτηκε και από πρόσφατο φόρουμ για το συγκεκριμένο θέμα. Το ΝΑΤΟικό πρόγραμμα διαθέτει ένα πάνελ που «ασχολείται με την αυξανόμενη απειλή της οικοτρομοκρατίας, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη ρύπανση των υδάτων, την ερημοποίηση και τη διάβρωση του εδάφους». Ολα τα παραπάνω, υπό το πρίσμα της «ασφάλειας». Αλλωστε, στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται και η έρευνα για «μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των στρατιωτικών δραστηριοτήτων»! Σαν να λέμε, «σκοτώστε, αλλά με όπλα φιλικά προς το περιβάλλον»…

Σύμφωνα με παρουσίαση στο φόρουμ για την περιβαλλοντική ασφάλεια, ανάμεσα στους «περιβαλλοντικούς παράγοντες που έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια και τη σταθερότητα» περιλαμβάνεται και η ποιότητα του αέρα, οι κλιματικές αλλαγές, η «τρύπα του όζοντος», η αύξηση της θερμότητας στον πλανήτη, η χρήση της γης, τα απορρίμματα, οι ενεργειακές πηγές, τα τρόφιμα, η προστασία της υγείας… Μήπως πρόκειται το ΝΑΤΟ να κατηγορήσει τις πολυεθνικές ως «διαταραχτές» της «περιβαλλοντικής ασφάλειας»; Μήπως το ΝΑΤΟ νουθετεί τα μονοπώλια για την πρόκληση μιας σειράς καταστροφών, από τη μόλυνση, τα τοξικά απόβλητα, τις επεμβάσεις για τον έλεγχο των αγωγών, τις «επισιτιστικές κρίσεις» για τον έλεγχο των τιμών κλπ.;

Είναι πολυπλόκαμοι οι μηχανισμοί του κεφαλαίου που έχουν στόχο να εγκλωβίσουν τους επιστήμονες, τους ερευνητές και τους φοιτητές στους σκοπούς της αύξησης της ανταγωνιστικότητας του κεφαλαίου. Η έρευνα για το όφελος των λαϊκών συμφερόντων δεν «πουλάει». Ως εκ τούτου δε χρηματοδοτείται, όχι μόνο από τις πολυεθνικές και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, αλλά ούτε από το αστικό κράτος. Δεν «πουλάει» μια έρευνα χρονοβόρα και πολυέξοδη για την αντισεισμική θωράκιση. Περισσότερο «πουλάνε» οι έρευνες για τις δήθεν προβλέψεις, που ακόμα και αν υπάρχουν δεν αξιοποιούνται, γιατί «πουλάει» περισσότερο η …ανοικοδόμηση μετά την καταστροφή.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το ΝΑΤΟ επικαλείται πως «η ικανότητα πρόβλεψης ή ακόμη και αποτροπής καταστροφών θα οδηγήσει σε έναν ασφαλέστερο κόσμο». Ποιας πρόβλεψης; Της πρόβλεψης των καταστροφών για να μην πληγεί ο λαός της μίας ή της άλλης περιοχής; Ο ιμπεριαλισμός έχει απαντήσει με τις πράξεις του πόσο ενδιαφέρεται. Τρανό παράδειγμα, η περίπτωση της Νέας Ορλεάνης στις ΗΠΑ, που ένας και μόνο τυφώνας ήταν αρκετός για να σκορπίσει εκατοντάδες νεκρούς. Στον αντίποδα βρίσκεται η Κούβα, που παρόλο που πλήττεται συχνά πυκνά από τυφώνες λαμβάνει μέτρα για να μη θρηνεί εκατόμβες θυμάτων…

Επιστήμονες αλυσοδεμένους στους πολεμοκάπηλους σκοπούς της λυκοσυμμαχίας του θέλει το ΝΑΤΟ. Επιστήμονες που να εξετάζουν και να ερευνούν ποια πεδία μπορεί να αποτελέσουν «κίνδυνο» για την ασφάλεια, με ποιο τρόπο, πότε… Επιστήμονες που, «ανακαλύπτοντας» αυτούς τους κινδύνους, θα τεκμηριώνουν «επιστημονικά» την «ανάγκη» να πάρει μέτρα η «διεθνής κοινότητα». Πάντα για τη διατήρηση της «ειρήνης» και της «ασφάλειας»… Επιστήμονες στρατευμένους στους σκοπούς του ιμπεριαλισμού, γρανάζια της πολεμικής μηχανής του ΝΑΤΟ.

Η χρηματοδότηση της κατά παραγγελία έρευνας που αξιοποιείται για συγκεκριμένους σκοπούς είναι ένα δόλωμα για τους ερευνητές που αν μη τι άλλο πασχίζουν να προχωρήσουν ακόμα παραπέρα την επιστήμη. Και είναι δόλωμα, γιατί επιλέγοντας να συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα, με προκαθορισμένους στόχους, εγκαταλείπουν το δρόμο του αγώνα και της διεκδίκησης της επιστήμης στην υπηρεσία των λαϊκών συμφερόντων. Από τα «ευρωπαϊκά πακέτα», μέχρι τις έρευνες που χρηματοδοτούν πολυεθνικές με προκαθορισμένα, δεσμευμένα και κατευθυνόμενα αποτελέσματα από τις ίδιες τις πολυεθνικές – χρηματοδότες, μέχρι τα ερευνητικά προγράμματα του ΝΑΤΟ, ρέει πολύ νερό στο αυλάκι. Και, ιδιαίτερα για τα προγράμματα του ΝΑΤΟ, περισσεύει κάθε δικαιολογία περί αξιοποίησης της επιστήμης για την ανθρωπότητα, έστω και με τους όρους εκείνους που «επιτρέπονται» σήμερα.

Είναι κρίσιμο οι επιστήμονες να αντισταθούν, να μη δεχτούν να υποταχθούν σε αντιδραστικούς σκοπούς. Κρίσιμο, για τον ίδιο το ρόλο τους. Και είναι ακόμα πιο κρίσιμο για τους φοιτητές, προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς, είτε δουλεύουν σε ερευνητικά προγράμματα είτε όχι, να πάρουν ξεκάθαρη θέση από νωρίς, από τα πρώτα χρόνια στο πανεπιστήμιο. Η απάντηση στο ερώτημα ποιόν εξυπηρετεί η επιστήμη, είναι καθοριστική στην ανάπτυξη ενός μαζικού διεκδικητικού κινήματος που παλεύει για το πανεπιστήμιο των λαϊκών αναγκών, για πτυχία με αξία, για ενιαία ανώτατη εκπαίδευση αποκλειστικά δημόσια και πραγματικά δωρεάν.

Είναι αποκαλυπτικός ο μονόλογος στο θεατρικό έργο «Ζωή του Γαλιλαίου» του Μπ. Μπρεχτ: «Θεωρώ πως ο μοναδικός σκοπός της επιστήμης έγκειται στο ξαλάφρωμα της ανθρώπινης ύπαρξης από το μόχθο. Οταν επιστήμονες τρομοκρατημένοι από ιδιοτελείς δυνάμεις αρκούνται να συγκεντρώνουν γνώσεις χάριν της γνώσεως, μπορεί η επιστήμη να καταντήσει σακάτης και οι καινούριες σας μηχανές να σημάνουν μονάχα καινούριες δυστυχίες. (…) Είχα σαν επιστήμονας μια μοναδική δυνατότητα. (…) Αν είχα αντισταθεί θα μπορούσαν οι φυσικοί επιστήμονες να φτάσουν σε κάτι ανάλογο με τον όρκο του Ιπποκράτη, των γιατρών, στην πανηγυρική υπόσχεση να χρησιμοποιούν τη γνώση τους μονάχα για το καλό της ανθρωπότητας! Οπως είναι τώρα, το πιο πολύ που μπορεί κανείς να ελπίζει, είναι ένα γένος εφευρετικών νάνων, πρόθυμων να εκμισθώνονται για τα πάντα. Εφτασα ακόμα στην πεποίθηση πως ποτέ δε βρέθηκα σε πραγματικό κίνδυνο. Για μερικά χρόνια ήμουνα το ίδιο ισχυρός όσο και η εξουσία. Και παράδωσα τη γνώση μου στους δυνάστες, να τη χρησιμοποιήσουν, να της κάνουν κακή χρήση εντελώς σύμφωνα με το πώς υπηρετούσε τους σκοπούς τους».